لطفا صبر کنید...

بلاک چین (BlockChain) به زبان ساده! چرا به زنجیره بلاک نیاز داریم؟

واقعیت اینه که BlockChain خیییییلی ساده تر از تعریف هایی هست که براش وجود داره بنابراین تو این مقاله قصد دارم با نگاهی کاملا متفاوت بلاک چین به زبان ساده توضیح بدم.
فرض کنید من تو جمع 10 نفره رفیقام حساب کتاب سفر دونگیمون رو کاغذ مینویسم و همه ازش عکس میگیرن ، خب قطعا روز بعد نمیتونم ادعا کنم که من براتون 1 میلیون تومن چیپس و پفک خریدم ! چون همه یجورایی دفتر حساب کتابو دارن پس این مدل تقلب کردن ها تقریبا غیرممکن میشه! وجود یک دفترکل که همه چی توش نوشته میشه و همه باید بهش دسترسی داشته باشن اصلی ترین بخش فناوری بلاک چین هست.

به این دفتر که “همه چی توش نوشته میشه و همه باید بهش دسترسی داشته باشن” میگن لجر (Ledger) ، بودنش هم الزامیه وجود ledger هست که باعث میشه شبکه شفاف باشه و اعتماد به وجود بیاد. پس چیزی که دنبالش هستیم مشخصه “شفافیت و اعتماد” اما چرا به این ها احتیاج داریم و چرا نداریمشون؟؟

چرا به بلاک چین نیاز داریم

بیاید باهم مرور کنیم ببینیم چه اتفاقی برای تکنولوژی افتاده که امروز به شفافیت و اعتماد نیاز داریم و چرا بلاکچین اینها رو برامون تامین میکنه :
بعد از انقلاب صنعتی یه تعداد کارخونه ایجاد شدن که دستگاه های مختلف تولید میکردن از تلویزیون و کامپیوتر و ماهواره گرفته تا ماشین و انواع و اقسام وسایل الکتریکی و مکانیکی، یکم بعدش مهندس ها متوجه شدن که این دستگاهها با یه شناسه یا IP میتونن بهم متصل بشن و به همین سادگی اینترنت به وجود اومد. با امکاناتی که به وجود اومده بود دوره سرویس دهنده ها شروع شد، سرویس دهنده ها آدم ها یا کسب و کارهایی بودن که با در اختیار داشتن یه تعداد ازین دستگاها یه خدمتی رو به مردم میفروختن مثه دیتانسترها یا تاکسی تلفنی ها که با در اختیار داشتن چندتا اتومبیل و خط تلفن به یه محله ای سرویس حمل و نقلی ارائه میکردن البته هنوزم اینکارو میکنن .

اما اوایل سال 2000 یه چیزی ابداع شد به اسم پلتفرم، پلتفرم ها نه محصول دارن و نه مشتری، فقط یه بستری هستن که سرویس دهنده و گیرنده رو بهم متصل میکنن مثل اسنپ خودمون مثل دیجی کالا و یه عالمه پلتفرمی که تو حوزه های مختلف از شبکه های اجتماعی گرفته تا غذا و دارو و حمل و نقل و الی ماشالا دارن سرویس میدن و کمیسیون میگیرن.

شبکه ها شبکه های مبتی بر سرور یا سنترالایزد (Centralized)
شبکه های مبتی بر سرور یا سنترالایزد (Centralized)

تو تمام این پلتفرم ها و شبکه ها مردم برای ارتباط مستقیم با هم یکبار باید به اون سرور مرکزی سر بزنن، مثلا وقتی میخواید با تلگرام یه عکس یا یه فایلی رو برای دوستتون بفرستید درخواستتون اول برای سرور مرکزی فرستاده میشه و عکس یا فایل اونجا ذخیره میشه بعد تازه یه نسخه از کپی برای دوستتون ارسال میشه! به این شبکه ها شبکه های مبتی بر سرور یا سنترالایزد (Centralized) گفته میشه اما چرا باید این داده ها در اختیار اونها قرار بگیره؟

زیر پا گذاشتن حریم خصوصی کاربران

جواب کمی نگران کننده اس در واقع خیلی از این پلتفرم ها از شبکه های اجتماعی مثل فسبوک و توئیتر و اینستاگرام گرفته تا حتی برنامه های مسیریابی مثل گوگل مپ و ویز و… با ذخیره داده هایی مثل اطلاعات شخصی کاربران، روابط بین دوستان، موضوعات مورد علاقه، تعداد و محتوای نوشته‌ ها، زمان حضور افراد در شبکه‌ اجتماعی، مسیرهای ترددی و..  الگوهای رفتاری کاربرها رو استخراج میکنن . این اطلاعات دقیقا همون چیزی است که مبنای قراردادهای” کسب ‌وکار به کسب‌ وکار (B2B) ” این شبکه‌ها قرار میگیره. اکثر این قراردادها با محوریت بازاریابی (Marketing) و تبلیغات (Advertisement) صورت می‌گیره و رویکرد کلی پیدا کردن فرد یا افرادی هست که دارای قابلیت خاصی هستن، رفتار خاصی دارن، علایق خاصی دارن و … . به عنوان مثال نمونه ای از قرارداد شرکت Facebook و زیر پا گذاشتن حریم خصوصی کاربران در این زمینه که افشا شده‌ رو باهم ببینیم:

{قرارداد با چندین شرکت امور حقوقی برای تبلیغات:‌ با تحلیل فعالیت‌ها و محتوایی که افراد در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند، می‌توان افرادی که به مشکلات حقوقی برخورد کرده‌اند را شناسایی نمود. این افراد می‌توانند هدف خوبی برای نمایش تبلیغات مربوط به دفاتر حقوقی باشند. یک مورد جالب در این میان شرکتی بود که با خرج چند صد دلار برای تبلیغات، موفق به عقد قراردادی به مبلغ صد هزار دلار شد}

 Facebook
شرکت Facebook و زیر پا گذاشتن حریم خصوصی کاربران

از طرف دیگه این شبکه ها چندتا عیب بزرگ دیگه هم دارن، اولا چون کنترل شبکه رو در اختیار دارن میتونن هرچیزی رو به نفع خودشون سانسور کنن یا گروهی رو تحریم کنن و در کل از این قدرت ها سوءاستفاده کنن و یجورایی تقلب انجام بدن، ضمن اینکه ساختار این شبکه ها هم پر از ایراده مثلا اگر برای سرور اصلی یه اتفاقی بیوفته و هک بشه اطلاعات مردمه که لو رفته و میشه به راحتی ازش سو استفاده کرد یا از هک کردن شبکه هم بگذریم اگه اتفاقی برای اون سرور مرکزی بیوفته کل شبکه میره رو هوا ! پس باید یه فکری به حال این ایرادها که اصطلاحا بهشون (single point of failure ) (SPF) یا نقطه ضعف بحرانی گفته میشه بکنیم به علاوه اینکه قدرت نباید دست یک نفر باشه!

تاریخچه بلاک چین

سال 2009 یک شخص یا اشخاصی با اسم مستعار ساتوشی ناکاموتو یک ارز دیجیتال به اسم بیت کوین رو معرفی کردند که هیچ پشتوانه ای نداره هیچ بانک یا دولتی روی اون تسلط نداره و بصورت غیرمتمرکز کار میکنه در واقع برخلاف پول های رایج که در اختیار و کنترل دولت ها هستن و به هر میزان که دولت ها بخوان چاپ و توزیع میشن بیت کوین تعداد محدودی داره و در کنترل هیچ شخص، بانک و یا دولتی نیست بیت کوین از تکنولوژی بلاکچین برای ثبت و ذخیره سازی دارایی کاربرها استفاده میکنه و تنها راه بدست آوردن بیت کوین استخراج کردن اون هست که میتونید توی مقاله استخراج بیت کوین راجبش بخونید.

بلاکچین یک پایگاه داده برای ثبت و ذخیره سازی اطلاعات هست
بلاکچین یک پایگاه داده برای ثبت و ذخیره سازی اطلاعات هست

اما این فناوری فقط در زمینه ارزهای دیجیتال کاربرد نداره در واقع بلاک چین از دو کلمه بلاک و چین تشکیل شده به معنی زنجیره بلاک و همونطور که اشاره کردم بلاکچین یک پایگاه داده برای ثبت و ذخیره سازی اطلاعات هست یعنی بجای اینکه اطلاعات روی یه سرور یا دیتابیس واحد ذخیره بشه روی چندین سرور مستقل از هم ذخیره میشه و با رمزنگاری اطلاعات دستکاری و تقلب تقریبا غیرممکن میشه بعلاوه اینکه دفترکل یا لجر هم در دسترس همه اعضا شبکه قرار میگیره، پس عملا اینطوری هم شبکه شفاف تره هم جلوی تقلب و فساد گرفته میشه، و دیگه یه نفر صاحب قدرت نیست که بتونه سواستفاده کنه یا کسی رو تحریم کنه، از مزیت های دیگه که میشه بهش اشاره کرده اینه که وقتی دیتا تو شبکه روی یه سرور متمرکز دخیره نشه دیگه هیچ single point of failure یا نقطه ضعف بحرانی هم وجود نداره عملا هر زمان که سرویس دهنده ای از دسترس خارج میشه یکی وجود داره که کارشو انجام بده!
ازین فناوری میشه تو خیلی از زمینه ها از جمله زنجیره های تامین، پزشکی، صنعت مالی، ایجاد هویت دیجیتال، انرژی و موارد دیگه اشاره کرد کرد. حالا اگر براتون جالبه که بدونی زیرساخت این فناوری چطور کار میکنه پیشنهاد میکنم  مقاله استخراج بیت کوین رو مطالع کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *